Elektronik Haberleşme Sektöründe Pazar Analizleri

Şebeke endüstrisi niteliğinde olan ve pazara giriş önünde çeşitli giriş engellerinin bulunduğu elektronik haberleşme sektörü, aksak rekabet pazarlarına tipik bir örnek teşkil etmektedir. Toplam refahın artırılması açısından bu pazarlarda rekabet ortamının tesis edilmesi hayati öneme sahiptir. Bu tür pazarlardaki firma davranışları göz önünde bulundurulduğunda sadece ardıl nitelikteki rekabet kurallarının uygulanmasının çoğu zaman tek başına yeterli olamadığı görülmektedir. Nitekim, Avrupa Komisyonu'nun 17 Aralık 2007 tarihli Tavsiye Kararı (2007/879/EC) ile öncül düzenlemeye tabi (susceptible to ex ante regulation) olarak belirlenen spesifik (7 adet) pazara yönelik gerekli pazar analizlerinin ilgili ülke düzenleyici kurumlarınca yapılması gerekmektedir. Bu bağlamda, söz konusu pazarlarla sınırlı kalmaksızın etkin rekabetin mevcut olmadığı tespit edilen pazarlarda rekabetin tesisi açısından düzenleyici kurumun yapacağı öncül düzenlemelere ihtiyaç duyulmakta olup, düzenleyici kurumlar gerçekleştirecekleri pazar analizleri ile bunu sağlamaktadırlar. Etkin rekabetin mevcut olmadığı elektronik haberleşme pazarlarının tespiti, etkin piyasa gücüne sahip işletmecilerin belirlenmesi, rekabetin tesisi, korunması ve geliştirilmesi amacıyla söz konusu işletmecilere belirli yükümlülükler getirilmesi, pazar analizleri ile sağlanmaktadır. Bu itibarla, pazar analizleri elektronik haberleşme sektöründeki düzenlemeler bakımından kilit rol üstlenmekte, büyük önem taşımaktadır. Düzenleyici kurumların sektör paydaşları ile görüş alışverişinde bulunmaları, getirilebilecek yükümlülükler ile öngörülen amaçların açıklanması; getirilen yükümlülüklerin bir sonraki pazar analizi sürecinde gözden geçirilebilmesi; düzenlemelerin etkinliğinin izlenebilmesi de pazar analizleri ile mümkün olmaktadır. Ülkemizde pazar analizleri 27.11.2012 tarihli ve 28480 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Pazar Analizi Yönetmeliği kapsamında icra edilmektedir. Söz konusu Yönetmeliğin 5'inci maddesinin ikinci fıkrası gereği, pazar analizleri en geç üç (3) yılda bir tekrarlanmakta ve daha önce analiz edilen pazarlardaki rekabet durumu ve işletmecilere getirilen yükümlülükler gözden geçirilmektedir. Söz konusu Yönetmeliğin 14'üncü maddesi gereği pazar analizlerine yönelik kamuoyu görüşü alınmasına ilişkin dokümanlar, kamuoyu görüşleri sonrası değerlendirmeleri içeren dokümanlar ve pazar analizleri sonucunda getirilen yükümlülükleri ihtiva eden nihai pazar analizi dokümanları Kurum internet sitesinde yayımlanmaktadır. Bu doğrultuda, aşağıda yer verilen bölümde; söz konusu dokümanlara ve ilgili pazarda etkin piyasa gücüne sahip işletmecilere getirilen yükümlülükleri ihtiva eden Nihai Pazar Analizi dokümanlarının Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu tarafından onaylanmasına ilişkin Kurul Kararlarına yer verilmektedir.

PazarKamuoyu Görüşleri Alınmasına İlişkin DokümanKamuoyu Görüşlerini İçeren DokümanNihai DokümanKurul Kararı
Sabit Şebekede Çağrı Taşıma Pazarı
Sabit Şebekede Çağrı Başlatma Pazarı (Yeni)
Sabit Şebekede Çağrı Sonlandırma Pazarı (Yeni)
Sabit Telefon Şebekesine Erişim Piyasası*
Sabit Şebeke Üzerinden Arama Hizmeti Pazarı
Veri Akış Erişimini içeren Toptan Genişbant Pazarı
Fiziksel Şebeke Altyapısına Erişim Pazarı
Toptan ve Perakende Kiralık Devre Pazarı (Yeni)
Mobil Şebekelere Erişim ve Çağrı Başlatma Pazarı (Yeni)**
Mobil Çağrı Sonlandırma Pazarı (Yeni)***

* 15/06/2016 tarihli ve 2016/DK-SRD/297 sayılı Kurul Kararı gereğince, Ankara 11'inci İdare Mahkemesinin E.2015/121-K.2016/255 ve E.2015/1180K.2016/338 sayılı kararlarının gereğinin sağlanmasını teminen, anılan Kurul Kararı tarihi itibariyle 2009/DK-10/659 sayılı Kurul Kararı uygulanmaktadır.

** 04/04/2018 tarihli, 2018/DK-SRD/111 sayılı Kurul Kararı ile; daha önce belirlenmiş olan geçiş sürecinin 12/04/2019 tarihine kadar bir yıl daha uzatılmasına karar verilmiştir.

*** 12/04/2018 tarihli ve 2018/DK-SRD/111 sayılı Kurul Kararı ile; SMS/MMS sonlandırma hizmetinin 19/04/2017 tarihli ve 2017/DK-SRD/131 sayılı Kurul Kararı ile onaylanarak yürürlüğe giren Mobil Çağrı Sonlandırma Pazar Analizi kapsamında Kurumumuz tarafından belirlenen yükümlülükler çerçevesinde düzenlenmesine devam edilmesi gerektiğine ve Sonuç bölümünde yer alan; “SMS/MMS sonlandırma hizmetinin işbu Mobil Çağrı Sonlandırma Pazarı (Nihai Doküman)’ın Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu (Kurul) tarafından onaylanmasının akabinde geçerli olacak 1 yıllık bir geçiş sürecinin sonunda, Kurul tarafından aksi yönde bir karar alınmaması halinde, deregüle edileceği,Söz konusu geçiş süresince, işbu pazar analizi neticesinde belirlenen EPG’ye sahip işletmecilere getirilen yükümlülüklerin SMS/MMS sonlandırma hizmeti için de geçerli olacağı”, ifadelerinin de ilgili pazar analizi dokümanından çıkartılmasına karar verilmiştir.

Sabit Şebekede Çağrı Başlatma Pazarına Getirilen İlave Yükümlülükler

YükümlülükKamuoyu Görüşleri Alınmasına İlişkin DokümanKamuoyu Görüşlerini İçeren DokümanNihai DokümanKurul Kararı
Fiyat Sıkıştırması Yükümlülüğü
Toptan Hat Kiralama Yükümlülüğü

Fiyat Sıkıştırmasının Tespitine, Önlenmesine ve Giderilmesine İlişkin Usul ve Esaslar

AdıKamuoyu Görüşleri Alınmasına İlişkin DokümanKamuoyu Görüşlerini İçeren DokümanNihai DokümanKurul Kararı
Fiyat Sıkıştırmasının Tespitine, Önlenmesine ve Giderilmesine İlişkin Usul ve Esaslar

İlgili Dokümanlar