Piyasa Gözetimi ve Denetimi Sıkça Sorulan Sorular

Bu sayfalarda, Direktifi uygulayan Avrupa Komisyonu ve Üye Devletler ile Avrupa' daki diğer idari temsilcilerin hizmetleri sonucunda sık karşılaşılan sorular listelenmektedir. Direktif'in, ERC ve ERO'nun faaliyetleri üzerindeki etkisine ilişkin sorulara Avrupa Radyokomünikasyon Ofisi (ERO)' nun resmi sitesinden ulaşılabilir.

Direktif Hakkında Genel Bilgi

Direktif Hakkında Genel Bilgi8 Nisan 2000 tarihinden itibaren telsiz ve telekomünikasyon terminal ekipmanının piyasaya arzı, serbest dolaşımı ve hizmete sunulmasına ilişkin konular Direktif 1999/5/EC tarafından düzenlenecektir. Tüm AB Üyesi Devletlerin Ulusal Hukukundaki düzenlemelerin 7 Nisan 2000 tarihi itibarı ile sonuçlandırılması gerekmektedir. AB’ye Üye Devletler dışında çoğu EEA ve EFTA Ülkesi ve AB adayı Üye Devletler R&TTE Direktifini uygulamaktadır.

Direktifin Kapsamına İlişkin Sorular

R&TTE Direktifinin kapsamı nedir?

R&TTE Direktifi, telsiz ve telekomünikasyon terminal ekipmanının (R&TTE) Topluluk sınırları içinde piyasaya arzı, serbest dolaşımı ve hizmete sunulmasına ilişkin düzenleyici bir çerçeve oluşturmaktadır. Bazı ekipman tipleri Direktif kapsamından muaftır: sivil amaçlı kullanılmayan özel ekipman ve diğer Topluluk araçlarının kapsamında yer alan ekipman.

R&TTE Direktifi kapsamında yer almayan ekipman için nereden onay almalıyım?

Diğer Topluluk Direktifleri kapsamında bulunan bu tür ekipman için, kapsamı altında oldukları Direktif hükümleri geçerlidir. Bazı ekipman sınıfları ise (özellikle sivil amaçlı kullanılmayan ekipman) ulusal kurallar çerçevesinde ele alınmaktadır. 

Uydu yayın alıcıları direktif kapsamında mıdır?

Hayır, Direktifin Ek-1 inde bu ekipman Direktif kapsamından hariç tutulmaktadır. Ancak uydu yayın ekipmanının 2-yollu ekipman olduğu durumlarda, bu ekipman Direktif bağlamında telsiz ekipmanı kabul edilir ve Direktiften hariç tutulmaz.

R&TTE Direktifi denizcilik telsiz ekipmanı için uygulanabilir mi?

Sadece IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü) düzenlemeleri (SOLAS-Denizde Can Güvenliğine ilişkin Konvansiyon) kapsamına girmeyen yerleşik gemilerdeki telsiz ekipmanı R&TTE Direktifi kapsamına girer, örn; iç sularda çalışan gemilerdeki ve çok sayıdaki deniz taşıtındaki ekipman. 

Topluluk, bu tür telsiz ekipmanı için ilave temel şartlar uygulamayı düşünmektedir. Bazı yetkililer, Denizcilik Direktifi (96/98/EC) kapsamının genişletilerek bu tür ekipmanın da dahil edilmesinin daha iyi olacağı görüşündedir.

Gemi emniyet sistemleri direktif kapsamında mıdır?

Tamamen gemi emniyeti için kullanılan gemi emniyet sistemleri Üye Devletler tarafından Direktif kapsamından çıkarılabilir. Ancak Üye Devletlerin böyle bir zorunluluğu bulunmamaktadır. 

Aynı zamanda haberleşme için de kullanılan iletişim cihazlarını kullanan ve Madde 1.5’ de söz edilen faaliyetlerin kapsamı dışında bulunan gemi emniyet sistemleri Direktiften çıkarılamaz.

R&TTE ile EMC, Denizcilik, Motorlu Taşıtlar ve Tıbbi Cihazlara ilişkin diğer Direktifler arasında nasıl bir ilişki vardır?

R&TTE Direktifi EMC ve LVD Direktifleri ile doğrudan ilgilidir, şöyle ki; bu Direktiflerin öngördüğü temel şartları birleştirir ve üreticinin bu Direktiflerde belirtilen bazı uygunluk değerlendirme prosedürlerini uygulamaya devam etmesine izin verir. Ayrıca bu Direktifler kapsamındaki Uyumlaştırılmış Standartlar da R&TTE Direktifi kapsamında aynı konuma sahiptir.

R&TTE Direktifinin diğer Direktifler ile ilişkisi ise daha farklıdır. Örneğin, Direktif Ek I, Denizcilik Direktifi kapsamına giren ekipmanı kendisinden hariç tutmaktadır. Aksine, motorlu taşıtlar ve tıbbi cihazlara ilişkin Direktifler açık bir şekilde R&TTE Direktifi kapsamında yer alır (madde 1.3 ve 1.4). Bu, aynı zamanda farklı Direktifler kapsamında olabileceklerini de göstermektedir. Bu durum sorun teşkil eder gibi gözükebilir, ancak değildir. Bu Direktifler, R&TTE, EMC ve LVD Direktiflerinden daha sıkı bir şekilde özellikle EMC ve emniyet şartlarını kapsamaktadır. Bu Direktiflerin kapsamına giren ekipman bu açılardan otomatikman R&TTE Direktifi ile uyum içinde olacaktır. Ekipman R&TTE Direktifine tam uyum sağlamak için ilave olarak, diğer Direktiflerce ele alınmayan, Direktifin 3.2.Maddesinde (ve uygulanabildiği yerlerde 3.3.Maddede) belirtilen temel şartlar ile Madde 3.1’de belirtilen şartlara uyum sağlamalıdır.

Örneğin, diğer ambulanslarla doğrudan iletişim kurmak amacıyla TETRA terminali donanımlı hart-monitöre sahip bir ambulansın kapsamı altında olduğu Direktifler:

Araba-elektroniği ile parazit oluşmasını önleme amaçlı EMC şartları için Otomotiv Direktifi,

Hastaya zarar vermemesini garanti etmek için Tıbbi Cihazlar Direktifi,

“TETRA-parçası” için R&TTE Direktifi (aynı zamanda, Tetra uyumlaştırılmamış olduğundan Uyarı İşareti taşımalıdır.)

Ekipmanın Piyasaya Arzı

Topluluk’ a tahsis edilmemiş frekans bandlarında çalıştığı için kullanımına izin verilmeyen telsiz ekipmanının toplulukta piyasaya arzı mümkün müdür?

Ürün Direktifin şartlarını karşıladığı ve üreticinin ambalaj ve kullanım kılavuzuna ekipmanın Topluluk sınırları dahilinde kullanılamayacağını belirten açıkça görünür bir işaret iliştirdiği takdirde, evet.

Üretici CE işaretini iliştirmediği takdirde ürünün sorumluluğu kime ait olacaktır?

Ürünü piyasaya arz eden kuruluş sorumlu olacaktır.

Ekipmanın Ulusal Spektrum Yetkililerine Tebliğ Edilmesi

Hangi ekipmanın spektrum yetkililerine tebliğ edilmesi gerekir?

Yalnızca “uyumlaştırılmamış frekans bandları”nda çalışan ekipman tebliğ edilmelidir. Bu terim için bir tanımlama yapılmadığından dolayı Komisyon ve Üye Devletler arasında böyle tanımlanmasına karar verilmiştir.

“Topluluk sınırları içinde kullanımı uyumlaştırılmamış olan frekans bandları” ne anlama gelmektedir ? (mad 6.4) 

1999/5/EC sayılı Direktifin 6.4. Maddesi şu şekildedir:


"… içinde kullanımı uyumlaştırılmamış olan frekans bandlarında çalışan telsiz ekipmanı…” 

Aşağıdaki tanıma uyan telsiz ekipmanının Madde 6.4 uyarınca tebliğ edilmesi gerekmektedir: 

Topluluk sınırları içinde kullanımı uyumlaştırılmamış olan frekans bandlarında çalışan telsiz ekipmanı. Bu, aşağıdakiler hariç tüm telsiz ekipmanı için geçerlidir: 

Sadece bir şebekenin kontrolü altında ileti gerçekleştiren; veya Ortak frekans dağılımının olduğu,

Bu dağılım içerisinde telsiz frekansları veya telsiz frekans kanalları dağılımı/tahsisinin ortak bir plan veya düzenleme izlediği

Ekipmanın ortak parametreler için yeterli olduğu, (örn.frekans, güç, çalışma devri, band genişliği, vs.) durumlarda her bir Üye Devletteki aynı telsiz arayüzü için tahsis edilen frekans bandını kullanan, ya da iletim gerçekleştirmeyen ekipman.

R&TTE Direktifi Madde 6.4’ de belirtilen tebligat zorunluluğunun sebebi nedir? 

Bu zorunluluğun sebebi, yönetimlerin gözetim sorumlulukları üzerine yoğunlaşmalarını ve R&TTE Direktifi, Madde 9.1 uyarınca gerekli koruyucu önlemler hakkında karar vermelerini sağlayan bilgi sağlamaktır.

6.4.de belirtilen tebligatı alan yönetimlerin ne yapması gerekir? 

Direktif, herhangi bir özel faaliyet bildirmemiştir.

Sadece-alıcı ekipmanın tebliğ edilmesi gerekir mi?

İletim gerçekleştirmedikleri için, hayır.

Hangi spektrum yetkilileri bilgilendirilmelidir?

Ürünün piyasaya sunulduğu Üye Devletin spektrum yetkilileri bilgilendirilmelidir. Çoğu Üye Devlet, ulusal frekans kullanımına uygun olan ekipman için ekipman tebliği talep etmeyecektir. Bazı Üye Devletler de uyumlaştırılmamış frekans bandlarında çalışan tüm ekipmanın tebliğ edilmesini talep etmektedir.

1999/5/EC sayılı R&TTE Direktifinin 6.4. Maddesinde belirtilen uyumlaştırılmamış telsiz ekipmanının tebliğ edilmesinden kim sorumludur? 

Üretici, Topluluk sınırları içindeki yetkili temsilcisi ya da cihazın piyasaya arzından sorumlu kişi, ilgili Üye Devletteki spektrum yönetiminden sorumlu ulusal yetkiliye söz konusu ekipmanı ulusal piyasasına arz niyetini bildirecektir. Çoğu Üye Devlet, ekipmanın ulusal frekans kullanımına uygun olmadığı durumda tebliğ edilmesini talep etmektedir. Bazı Üye Devletler ise diğer durumların da tebliğ edilmesini talep etmektedir.

Üretici uyumlaştırılmamış telsiz ekipmanının tebligat sürecini ne zaman başlatmalıdır? 

Tebligat, ürünün piyasaya arzından en az dört hafta önce yapılmalı ve telsiz ekipmanının telsiz teknik özellikleri hakkında bilgilendirici olmalıdır.

Tebligat işlemleri nasıl uygulanmalıdır? 

Bu doküman hazırlandığı sırada, spektrum yönetiminden sorumlu Ulusal Yetkililer tebligat için ulusal prosedür geliştirmekle meşguller. Ancak çalışmalar, tek durak ofis yaklaşımını kullanan AB içinde uyumlaştırılmış bir prosedür elde etmek için yürütülmektedir.

Daha detaylı bilgi için doğrudan ilgili Üye Devletin Ulusal Yetkilileri ile iletişim kurma önerilmektedir. İletişim adresleri ne bu web sitesinden ve ERO web site sinden ulaşılabilir.

Standart bir tebliğ formu konusunda anlaşılmış ve tüm Üye Devletlerce kabul edilmiştir.

Ekipmanın Kullanım Amacı Hakkında Kullanıcıları Bilgilendirilmesi

Ekipman piyasaya arz edildi ise üreticinin kullanıcıyı bilgilendirme konusundaki yükümlülüğü nedir? 

Ekipmanın piyasaya arzından sorumlu üretici, ekipmanın temel şartlara uygunluk beyanının temini ile birlikte ürünün kullanım amacı konusunda kullanıcıya yeterli bilgi vermek zorundadır. Ancak:

Telsiz ekipmanı sözkonusu olduğunda, ambalaj üzerinde ve kullanım talimatlarında ekipmanın hangi AB bölgesinde kullanılmasının mümkün olduğunu belirtmelidir (örn. bir veya daha fazla sayıdaki Üye Devlet veya Üye Devletler içindeki coğrafi bölgeler).

Telekomünikasyon terminal ekipmanı söz konusu olduğunda, ekipmanın bağlanması planlanan kamu şebeke arayüzlerini belirtmelidir.

Üretici tarafından kullanıcıya hangi bilgi verilmelidir? 

Uygunluk Beyanı (DoC) ürüne eklenmelidir; EN 45014’ e uyumluluk tavsiye edilir. 

Ürün, ürün ambalajı ve dokümentasyonu; uygun CE işaretini ve bazı telsiz ekipmanları için uygun görüldüğü yerlerde “uyarı işareti”ni taşımalıdır. 

Kullanıcının ekipmanı amacına uygun şekilde kullanabilmesi açısından, ekipmanın kullanım amacı belirtilmelidir. Gerekli ise ekipmanın kurulumuna ilişkin bilgi de ayrıca temin edilmelidir.

Telekomünikasyon terminal ekipmanı için üretici veya ürünün piyasaya arzından sorumlu kişi cihazın kullanım amacı hakkında kullanıcıyı bilgilendirmelidir. Bu bilgi ekipmanın bağlanması planlanan kamu telekomünikasyon şebekelerine ait tebliğ edilen arayüzlerin tanımlanması için yeterli olmalıdır. Bilgi görülebilir şekilde olduktan sonra, hangi formatta verileceği üreticinin sorumluluğundadır.

Topluluk sınırları içinde kullanımı uyumlaştırılmamış telsiz frekans bandlarında çalışan ekipman için bilgi kullanım talimatında ve ambalaj üzerinde açıkça görünür şekilde olmalıdır. Ekipmanın kullanılması amaçlanan Üye Devletleri veya Üye Devletler sınırlarındaki coğrafi bölgeleri belirtmelidir. Hangi formatta verileceği ise üreticinin sorumluluğundadır;

Ekipman tip, grup ve/veya seri numarası ve üreticinin ismini taşımalıdır;

Terminal ekipman için kullanım kılavuzunda ve ambalaj üzerinde verilen kullanım bilgisi, ekipmanın hangi kamu telekomünikasyon şebeke arayüzleri için üretildiğine dair kullanıcının bilgi sahibi olmasına elverişli olmalıdır.

Telsiz ekipmanı için kullanım kılavuzunda ve ambalaj üzerinde verilen kullanım bilgisi ekipmanın AB’nin hangi bölgesinde kullanılabileceğine dair kullanıcının bilgi sahibi olmasına elverişli olmalıdır. Buna ekipmanın herhangi bir Üye Devletteki (bir bölgesinde) kullanımına ilişkin potansiyel kısıtlamalar (örn. lisans şartı) dahildir.

Kullanıcı bilgisinin bir parçası olarak imzalı uygunluk beyanının bir nüshasını eklemeli miyim?

TCAM, kullanıcı bilgisinin parçası olarak aşağıdaki beyanı eklemenin yeterli olacağını bildirmiştir: 


TABLO


* İşbu Belge ile [üreticinin ismi], bu [ekipman tipi] nin 1999/5/EC sayılı Direktifin temel şartlarına ve ilgili diğer hükümlerine uygun olduğunu beyan eder.

R&TTE nin Piyasa Gözetim Denetiminden kim sorumludur?

Üye Devletlerin ulusal Piyasa Gözetim ve Denetim Kuruluşları; piyasa gözetimi ve Uygulamalarından sorumludur.

TCAM’ın sorumluluğu altında, Pazar Gözetim Komiteleri arasında idari işbirliği geliştirilecektir. Piyasa Gözetim ve Denetim Kuruluşları adreslerine bu web sitesinden ve ERO website sinden ulaşılabilir.

R&TTE Direktifi Topluluk sınırları içindeki piyasada zaten yer alan (telsiz) ekipmanı kapsıyor mu? 

Hayır, R&TTE Direktifi yalnızca 8 Nisan 2000 tarihinden itibaren piyasada yer alan ekipmanı kapsamaktadır. Bu tarihle ilgili olarak “Piyasada yer alması” terimi ile her bir ürünün- üretim aşamasından (satıcı, ithalatçı, perakendeci vb.ne) satılma aşamasına geçtiği an kastedilmektedir. (Daha kapsamlı açıklama için bkz. Komisyonun R&TTE ile ilgili web sitesindeki “Yeni Yaklaşım ve Küresel Yaklaşım Temelinde Direktiflerin Uygulanmasına ilişkin Kılavuz (aynı zamanda “Mavi Rehber” olarak bilinmektedir.)

Eski düzenlemelere göre tip onayı alan ekipman piyasada ne kadar kalabilir? 

Eski düzenlemelere göre tip onayı alan ekipman 8 Nisan 2001 tarihine kadar piyasada kalabilir. Eski düzenlemeler 8 Nisan 2000 tarihine kadar geçerli olduğundan dolayı üreticinin 8 Nisan 2000 tarihinden önce ekipmana ait tip onayı vb. alması gerekmektedir. 8 Nisan 2000 ve 7 Nisan 2001 tarihleri arasında üretici stokunu bitirebilir. 7 Nisan 2001 tarihinden sonra ise sadece R&TTE Direktifi hükümleri çerçevesinde piyasaya ekipman sürebilir.


Uygunluk Değerlendirme Prosedürü

HS (uyumlaştırılmış standartlar) sonuçlanmadan önceki dönemde uygunluk değerlendirme statüsü nasıldı? EN veya ETS olduğunda hangi ek uygulanmalıdır?

R&TTE Direktifinin yerini aldığı 98/13/EC sayılı önceki Direktif kapsamında kabul edilen Ortak Teknik Düzenlemeler zamanındaki statüsü belirgindir. Madde 18, bunların dayandığı standartların R&TTE Direktifi uyarınca uyumlaştırılmış standartlar olduğunu öngörmektedir.

Kabul edilen diğer ETSI standartlarının (EN, ETS ve CTRlere dönüştürülmeyen bazı TBRler) kullanılabilirliği ile ilgili statü “YENİ YAKLAŞIM VE KÜRESEL YAKLAŞIM TEMELİNDE DİREKTİFLERİN UYGULANMASINA İLİŞKİN KILAVUZ”, (Mavi Rehber) kısım 4.2 ve 4.3’te tanımlanmaktadır. EN veya ETS standartı yalnızca resmi olarak Komisyona sunulduğu ve ETSI tarafından yayınlandığı takdirde uyumlaştırılmış Standart statüsü kazanır. Ancak (!) Direktifin temel şartlarına uyumluluk karinesini veren, referans standardın Resmi Gazete’de yayınlanmasıdır. (Mavi Rehber, dipnot 74 ve kısım 4.3).

R&TTE madde 5.1 ve 10’dan, referans standart terminal ekipman veya alıcılarla ilgili ise, yayınlanana kadar Ek II, Ek IV veya Ek V in uygulanacağı; eğer telsiz ekipmanı ile ilgili ise (vericiler) Ek IV ve Ek V’in uygulanacağı anlaşılmaktadır.

Ekipmanın İşaretlenmesi

Ekipman (R&TTE),(CE) uygunluk işareti taşımalı mıdır?

R&TTE Direktifinin temel şartlarına uygun olan R&TTE ekipmanı, bu şartlara uygun olduğunu göstermek amacıyla CE işareti taşımalıdır:

Topluluk sınırları içinde kullanımı uyumlaştırılmamış frekans bandlarını kullanan ve/veya amaçlanan kullanımı üzerine bir veya daha fazla Üye Devlet tarafından kısıtlama getirilen telsiz ekipmanının sadece Topluluk içinde pazara sürülmesine izin verilir.

Bu tip ekipmanın hizmete sunulmasıyla ilgili olarak CE işaretine “uyarı işareti” eklenmelidir: 

Üreticinin izlediği uygunluk değerlendirme prosedürüne bağlı olarak, ilgili Onaylanmış Kuruluşların kimlik numaraları da CE işaretine eklenmelidir. 

Not: Ekipman, CE işaretinin gösterdiği diğer ilgili Direktiflere de uygun olmalıdır. 

Topluluk sınırları içinde kullanımı uyumlaştırılmamış frekans bandlarını kullanan telsiz ekipmanı nasıl ayırt edilir? 

Kullanımı Topluluk sınırları içinde uyumlaştırılmamış frekans bandlarını kullanan telsiz ekipmanı CE işareti ile birlikte "Uyarı işareti" taşır.

Pazara sürülmesi konusunda kısıtlamalara tabi olan telsiz ekipmanı nasıl ayırt edilir?

Madde 9.5 uyarınca bir veya daha fazla Üye Devlet tarafından uygulanan kısıtlamaya tabi olan telsiz ekipmanı CE işareti ile birlikte "Uyarı işareti" taşır ".

Telsiz ekipmanına hangi işaretler iliştirilmelidir? 

Eğer ekipman AB ve AB CEPT üyesi olmayan Üye Devletler pazarında yer alacak ise, aşağıdaki durumlardan biri uygulanabilir:

Frekans bandının kullanımı AB içinde uyumlaştırılmış ise ekipmana CE işareti ile birlikte uygun görüldüğünde Onaylanmış Kuruluşların kimlik numarası iliştirilmelidir.

Frekans bandının kullanımı AB ve CEPT içinde uyumlaştırılmış ise ekipmana CE işareti ile (uygun görüldüğünde Onaylanmış Kuruluşların kimlik numarası ile birlikte) işaretler birbirlerine karışmayacak şekilde CEPT işareti iliştirilmelidir.

Frekans bandının kullanımı CEPT’in büyük bölümünde uyumlaştırılmış fakat AB’nin tamamında uyumlaştırılmamış ise, işaretler birbirlerine karışmayacak şekilde CE işaretine uyarı işareti (ve uygun görüldüğünde Onaylanmış Kuruluşların kimlik numarası) ile birlikte CEPT işareti iliştirilmelidir.

(Not: bkz. Kullanıcıyı bilgilendirme sorusu) 

Nedir bu ünlü ‘uyarı işareti’?

Aşağıda gösterilen uyarı işareti, iliştirildiği ekipmanın çalıştığı frekans bandı kullanımının AB içinde uyumlaştırılmadığı ve/veya bir veya daha fazla AB Üyesi Devlette bu ekipmanın kullanımına ilişkin potansiyel kısıtlamalar uygulandığı anlamına gelmektedir.

Topluluk sınırları içinde kullanımı uyumlaştırılmamış frekans bandlarını kullanan ve/veya amaçlanan kullanımı üzerine bir veya daha fazla Üye Devlet tarafından kısıtlama getirilen telsiz ekipmanının sadece Topluluk içinde pazara sürülmesine izin verilir.

Bu tip ekipmanın hizmete sunulmasıyla ilgili olarak CE işaretine “uyarı işareti” eklenmelidir: 

Üreticinin izlediği uygunluk değerlendirme prosedürüne bağlı olarak, ilgili Onaylanmış Kuruluşların kimlik numaraları da CE işaretine eklenmelidir. 

Not: Ekipman, CE işaretinin gösterdiği diğer ilgili Direktiflere de uygun olmalıdır. 

Topluluk sınırları içinde kullanımı uyumlaştırılmamış frekans bandlarını kullanan telsiz ekipmanı nasıl ayırt edilir? 

Kullanımı Topluluk sınırları içinde uyumlaştırılmamış frekans bandlarını kullanan telsiz ekipmanı CE işareti ile birlikte "Uyarı işareti" taşır.

Pazara sürülmesi konusunda kısıtlamalara tabi olan telsiz ekipmanı nasıl ayırt edilir?

Madde 9.5 uyarınca bir veya daha fazla Üye Devlet tarafından uygulanan kısıtlamaya tabi olan telsiz ekipmanı CE işareti ile birlikte "Uyarı işareti" taşır ".

Telsiz ekipmanına hangi işaretler iliştirilmelidir? 

Eğer ekipman AB ve AB CEPT üyesi olmayan Üye Devletler pazarında yer alacak ise, aşağıdaki durumlardan biri uygulanabilir:

Frekans bandının kullanımı AB içinde uyumlaştırılmış ise ekipmana CE işareti ile birlikte uygun görüldüğünde Onaylanmış Kuruluşların kimlik numarası iliştirilmelidir.

Frekans bandının kullanımı AB ve CEPT içinde uyumlaştırılmış ise ekipmana CE işareti ile (uygun görüldüğünde Onaylanmış Kuruluşların kimlik numarası ile birlikte) işaretler birbirlerine karışmayacak şekilde CEPT işareti iliştirilmelidir.

Frekans bandının kullanımı CEPT’in büyük bölümünde uyumlaştırılmış fakat AB’nin tamamında uyumlaştırılmamış ise, işaretler birbirlerine karışmayacak şekilde CE işaretine uyarı işareti (ve uygun görüldüğünde Onaylanmış Kuruluşların kimlik numarası) ile birlikte CEPT işareti iliştirilmelidir.

(Not: bkz. Kullanıcıyı bilgilendirme sorusu) 

Nedir bu ünlü ‘uyarı işareti’?

Aşağıda gösterilen uyarı işareti, iliştirildiği ekipmanın çalıştığı frekans bandı kullanımının AB içinde uyumlaştırılmadığı ve/veya bir veya daha fazla AB Üyesi Devlette bu ekipmanın kullanımına ilişkin potansiyel kısıtlamalar uygulandığı anlamına gelmektedir.

Kullanımı uyumlaştırılmamış frekans bandlarına ilişkin bilgi nereden temin edilebilir ?

AB Tüzüğü uyarınca (96/6/EC ve özellikle R&TTE Direktifinin 4.1. Maddesi ) AB Üyesi Devletler ulusal frekans planları hakkında AT’ye bilgi vermek ve bu bilgiyi yayınlamak zorundadır. Komisyon da Onaylanmış Kuruluşlar arasında eşitlik sağlamak zorundadır.

Uyarı işareti, ekipmanın kullanımına veya lisanslamaya ilişkin kısıtlamalar olduğunu ya da Madde 7.2 veya 9.5 uyarınca ekipmanın yasaklandığını mı göstermektedir?

Evet.

Birden fazla Onaylanmış Kuruluşun uygunluk değerlendirme sürecinde yer alması durumunda, işaretlemede hangilerinin numarası kullanılmalıdır?

Hepsinin numarası.

Serbest Dolaşım İle İlgili Sorular

Telsiz ekipmanının Topluluk içinde serbest dolaşımı ne zaman mümkün olacaktır?

R&TTE Direktifi Ek VII de sözü geçen CE işaretini taşıyan ve Direktifin temel şartları ile tüm hükümlerine uygun olan telsiz ekipmanı, serbestçe dolaşabilir ve ilkelere uygun olarak Topluluk içinde kısıtlama olmaksızın kullanılabilir (hizmete sunulabilir). Sadece frekans kullanımı ve parazit riski gibi nedenlerden dolayı ekipmanın kullanımı (hizmete sunulması) lisansa tabi tutulabilir veya uygun görülen şekilde kısıtlanabilir. Böyle bir kısıtlama olduğu takdirde bunun kullanıcı bilgisine dahil edilmesi ve CE işaretine “Uyarı işareti”nin eklenmesi gerekir.

Temel Şartlar

R&TTE için genel olarak hangi temel şartlar uygulanabilir?

Aşağıda belirtilen en önemli temel şartlar tüm cihazlar için uygulanabilir: 

73/23/EEC sayılı LVD Direktifi dahil olmak üzere, kullanıcı ve diğer kişilerin sağlık ve emniyetinin korunması, fakat voltaj sınırlaması uygulanmadan; 

89/336/EEC sayılı EMC Direktifinde belirtilen elektromanyetik uyumluluk açısından koruyucu şartlar; 

Ayrıca, telsiz ekipmanı zararlı parazitlerden korunmak için, karasal/uzay telsiz haberleşmesi için tahsis edilen spektrumu ve orbital kaynakları etkin olarak kullanacak şekilde üretilmelidir.

Komisyon, R&TTE Direktifi Madde 3.3’e dayanarak belli ekipman sınıfları içerisindeki veya belli tiplerdeki ekipmanın ilave temel şartları karşılaması gerektiğine karar verebilir.

Komisyon Madde 3.3’ ün uygulanması için Karar alabilir mi? 

Komisyon Madde 3.3’ün uygulanması konusunda oldukça sınırlayıcıdır. Şimdilik, yalnızca emniyet servislerine erişim sağlayan ekipman için 3.3’ün uygulanması düşünülmektedir (denizcilik, iç sularda çalışan gemiler ve çığ yayın kuleleri).

8 Nisan 2000’den önce kabul edilen ETSI standartları hala uygulanabilir mi?

Bir önceki Direktif uyarınca kabul edilen Ortak Teknik Düzenlemeler hala uygulanabilir mi?

Direktif, ETSI standartlarının statüsünü değiştirmez. Standartlar, standart düzenleyiciler tarafından değil, tanınmış bir Avrupa standartlaştırma kurumu olan ETSI tarafından kabul edilmektedir.

Eski Direktif kapsamında, çok sayıdaki ETSI standardının, sözde Ortak Teknik Düzenlemeler yolu ile zorunlu olduğu açıklanmıştı. Yeni Direktif kapsamında ise bu standartların zorunluluğu kalmamıştır. Ancak bu standartların, yeni Direktif uyarınca temel şartlar olduğu düşünülen şartları kapsadığı durumlarda standartların düzenleyici rolleri devam eder. Bu standartlara uygun olan ürünlerin Direktife uygun olduğu ve temel şartları karşıladığı düşünülür. Yine de bu standartların büyük kısmı gereksizdir.

“Uyumlaştırılmış standart”lardan başka hangi standartlar uygulanabilir? 

Üretici, kullanımının uygulanabilir temel şartlara uygunluk sağladığını düşündüğü herhangi bir teknik özelliği seçme hakkına sahiptir. Ancak bu diğer standart(lar)ı kullandığında, ilgili mercilerin talep ettiği uygunluk değerlendirme (Teknik Dosya Seyri ve Tam Kalite Teminatı dahil) ile ilgili prosedür(ler)e uygun şekilde hareket ettiğini kanıtlamak üreticinin sorumluluğundadır.

Telsiz Ekipmanının Hizmete Sunulması

R&TTE lisanslamayı kapsar mı?

R&TTE Direktifi kapsamı, telsiz ve telekomünikasyon terminal ekipmanının Topluluk sınırları içinde pazara sürülmesi, serbest dolaşımı ve hizmete sunulması konularında Direktifin düzenleyici bir çerçeve oluşturduğunu öngörmektedir. Bu yüzden lisansların bu çerçeveye uygun olması gerekir.

Ekipmanın hizmete sunulması ne zaman mümkündür? 

AB Üyesi Devletler, R&TTE Direktifinin ilgili tüm hükümlerine uygun olduğu takdirde ekipmanın kullanım amacı doğrultusunda hizmete sunulmasına izin verecektir.

Bu hükümlerin karşılanmasından üretici sorumludur. Geniş kapsamda bu hükümler:

İzin verilen uygunluk değerlendirme prosedürlerinden birini uygulayarak, R&TTE Direktifi Madde 3’ te belirtilen temel şartlara uyum sağlamak,

Ürünü öngörülen şekilde işaretlemek (CE işareti ve uygun görüldüğü yerlerde diğer işaretler) ve Uygunluk Beyanını eklemek (DoC),

Ekipmanın kullanım amacına ilişkin bilgi vermek,

Terminal ekipman için, ekipmanın planlandığı arayüzü içermek,

Telsiz ekipmanı için, kullanımı üzerine olası kısıtlamaları ekleyerek AB’ nin hangi bölgesinde kullanılabileceğini belirtmek,

Kullanımı AB içinde uyumlaştırılmamış frekans bandlarında çalışan telsiz ekipmanı için, ekipmanın piyasaya arz edileceği fakat dört hafta öncesine kadar kullanımına izin vermeyen Üye Devleti bilgilendirmek.

Üye Devletler ekipmanın hizmete sunulmasını yalnızca telsiz spektrumunun etkili ve uygun şekilde kullanılması ve zararlı parazitlerden veya kamu sağlığına ilişkin sorunlardan korunmaya ilişkin nedenlerden dolayı kısıtlayabilir.

“Kullanımı AB içinde uyumlaştırılmış frekans bandları” nedir (Mad. 6.4 RTTE-D)?

Aşağıdaki şartları karşılayan tüm frekans bandları AB içinde uyumlaştırılmış kabul edilir: 

Sadece bir şebekenin kontrolü altında ileti gerçekleştiren telsiz ekipmanına uyum sağlaması amacıyla tasarlanan; veya 

a. Ortak frekans dağılımının olduğu; ve

b. Bu dağılım içerisinde telsiz frekansları veya telsiz frekans kanalları dağılımı/tahsisinin ortak bir plan veya düzenleme izlediği

c. Ekipmanın ortak parametreler için yeterli olduğu, örn.frekans, güç, çalışma devri, band genişliği, vs.);

durumlarda her bir Üye Devletteki aynı telsiz arayüzü için tahsis edilen frekans bandını kullanan frekans bandları.

(Not: yukarıdaki tanım, uyumlaştırılmamış frekanslardaki kullanım tanımını tamamlamaktadır) 

Bir frekansın uyumlaştırılmış olduğu nasıl anlaşılır? 

Bu konudaki bilgi ulusal frekans planlarından elde edilmektedir. R&TTE Direktifi, AB Üyesi Devletlere Ulusal Frekans Planlarını yayınlama zorunluluğu getirmiştir. Bandların uyumlaştırıldığı yerde Komisyon bunları tanımlar ve sınıf 1’e ait arayüzler grubuna dahil eder. Bu liste Üye Devletlere danışarak güncellenir ve web sitesinde yayınlanır.

CE işareti taşımayan ekipman Ticari fuarlarda sergilenebilir mi?

Direktife uyumlu olmadığı için henüz AB piyasasına arzına izin verilmeyen ekipman, üzerinde görünür şekilde AB içinde piyasaya arz edilemeyeceği veya hizmete sunulamayacağını gösteren bir işaret taşıması şartı ile ticari fuar veya sergilerde sergilenebilir. Direktif uyarınca bu ekipmanın kullanımına izin verilmez fakat bazı Ulusal Yetkililer çok kısıtlı bir kullanıma izin verebilir (zaman, yer, süre). Bu yüzden böyle bir ekipmanın kullanımını sergilemek isteyen üretici, Üye Devletlerdeki ilgili yönetimler ile temas kurmalıdır.

R&TTE Direktifi ile EMC uygunluk değerlendirme prosedürleri arasında nasıl bir ilişki vardır? 

Madde 10.2’ye göre, EMC Direktifinde belirtilen uygunluk değerlendirme prosedürleri yalnızca Madde 3.1.b’deki temel şartlara uygunluğu göstermekte kullanılabilir.

Arayüzlerin Yayınlanması

Arayüzlerin hangi formatta yayınlanmalıdır?

Direktif, arayüzlerin hangi formatta yayınlanması gerektiğine ilişkin bir öneride bulunmamıştır. Ancak ETSI, yayının hızlandırılması için şablonlar geliştirmektedir. 

Direktif, operatörleri ne zamandan itibaren arayüzleri yayınlamaya zorunlu kılmaktadır? 

Bu zorunluluk, Direktifin Üye Devletlerce uygulanmaya başlaması ile, yani 8/4/2000 tarihinde yürürlüğe girer.

Operatörler yeni bir hizmet sunarken arayüzleri ne zaman yayınlamalıdır? 

Direktif bu konuda, arayüzlerin hizmetler sunulmadan önce yayınlanması gerektiğinden başka bir şey belirtmemektedir. Ancak belli bazı Üye Devletler arayüzlerin, hizmetler sunulmadan belirli bir süre önce yayınlanmasını talep edebilir. Bazı Üye Devletler böyle bir süre belirleme taraftarı değilken, diğerleri resmi olarak bu sürenin 12 ayı geçmeyeceğini farzetmektedir.

Zaten kullanılan hizmetlerin operatörleri de arayüzleri yayınlamalı mıdır?

Evet.

Programlanabilir Telsiz Ekipmanı

Programlanabilir ekipman hakkında üreticiler ve tedarikçilere yönelik kılavuz 2000/299/EC sayılı Komisyon Kararı (6 Nisan 2000) tam uyumlaştırılmış spektrumda lisans gerektirmeden (“Sınıf-1”) çalışan terminal ve telsiz ekipmanını ve spektrumun kendisi için büyük oranda uyumlaştırıldığı diğer ekipmanı (Sınıf 2) listelemektedir. Tüm Üye Devletlerde bulunmayan frekansları kullanmaya programlanabilen ekipmanların sınıflandırılmasını açıklayabilmek için bir kılavuz geliştirilmiştir.

Sunulan rehberlik

Programlanabilir ekipman piyasaya arz edilirken üreticilerin, yetkili temsilcilerinin veya ürünlerin piyasaya arzından sorumlu kişilerin sınıflandırma sistemine çok dikkat etmeleri gerekir. Mevcut olmayan veya yalnızca özel lisans koşulları ile kullanılabilen frekanslarda çalışması için kullanıcı tarafından programlanabilen ekipman Sınıf 2’ ye girer. Dolayısıyla bu tür ekipmana uyarı işareti iliştirilmeli ve kullanıcı kılavuzu da ekipmanın kullanım şartlarına ilişkin kesin bilgiler içermelidir. (Direktifin 6.3.Maddesi uyarınca) Kullanıcının tekrar programlayamadığı (örn. programlama modu şifre ile korumalıdır, ekipman muhafazasının açılması gerekir) ve üretici tarafından Sınıf 1 cihazı olarak çalışacak şekilde yapılandırılan ekipman ise Sınıf 1’ e aittir. Tabi ki Direktifin amacı, bir ekipmanı Sınıf 1 cihazı olarak tanımlamak ve ayrı bir yoldan da (örn. internet) kullanıcıya cihazın diğer frekanslarda nasıl çalışacağını açıklayan “hile” ler vermek değildir. Üye Devletler, bu tutumu koruma eylemi ve hatta satış yasağı ile sonuçlanabilecek şekilde Direktifin ihlali olarak görmektedir.